⌕
  1. Mój Los
  2. Znaki i przesądy

Znaki i przesądy

Swędzi Cię lewa ręka, dzwoni w uchu albo czarny kot przebiegł drogę? Sprawdź, co mówią polskie przesądy, skąd się wzięły i jak odczynić pecha.

Ciało

Swędzi lewa rękaWedług najpopularniejszej polskiej wersji swędząca lewa dłoń zapowiada pieniądze: wypłatę, zwrot długu albo n…Swędzi prawa rękaNajczęściej mówi się, że swędząca prawa dłoń zapowiada powitanie: spotkasz kogoś, z kim podasz sobie rękę. W …Dzwoni w lewym uchuWedług przesądu dzwonienie w lewym uchu oznacza, że ktoś właśnie mówi o Tobie źle albo plotkuje.Dzwoni w prawym uchuDzwonienie w prawym uchu to według przesądu dobry znak: ktoś mówi o Tobie dobrze, chwali Cię albo tęskni.Pieką uszyPiekące albo czerwone uszy według przesądu oznaczają, że ktoś właśnie o Tobie rozmawia.CzkawkaWedług przesądu czkawka oznacza, że ktoś Cię wspomina. Wystarczy zgadnąć, kto to, a czkawka minie.KichanieKichnięcie w trakcie czyjejś wypowiedzi według przesądu potwierdza, że mówi prawdę. Stąd mówimy „na zdrowie” …Swędzi nosSwędzący nos według przesądu zapowiada kieliszek: będziesz z kimś pić. W innej wersji oznacza złość albo kłót…Drga powiekaDrgająca lewa powieka według przesądu zapowiada łzy albo kłopot, a prawa radość albo dobrą wiadomość.Swędzi okoSwędzące lewe oko według przesądu oznacza płacz, a prawe śmiech albo radosne spotkanie.Swędzi stopaSwędząca stopa według przesądu zapowiada podróż. Prawa stopa to dobra wyprawa, lewa podróż, która nie do końc…Swędzi łokiećWedług polskiego przesądu swędzący łokieć oznacza, że będziesz spać w obcym łóżku, czyli wyjedziesz albo zano…Ugryzienie się w językWedług przesądu ugryzienie się w język oznacza, że ktoś właśnie Cię obgaduje albo że lepiej czegoś nie mówić.Potknięcie się lewą nogąPotknięcie się lewą nogą według przesądu to zły znak: sprawa, którą zaczynasz, może się nie udać. Potknięcie …

Dom i codzienność

Stłuczone lustroWedług przesądu stłuczone lustro przynosi siedem lat nieszczęścia. Tradycja zna jednak sposoby, by ten pech „…Stłuczona szklanka lub talerzStłuczona szklanka, talerz czy filiżanka to w polskiej tradycji dobry znak: „szkło się tłucze na szczęście”.Rozsypana sólRozsypana sól według przesądu zapowiada kłótnię w domu. Żeby jej uniknąć, rzuca się szczyptę soli przez lewe …Gwizdanie w domuWedług przesądu gwizdanie w domu „wygwizduje” pieniądze: w domu, w którym się gwiżdże, nie będzie się przelew…Siadanie na rogu stołuWedług przesądu panna, która usiądzie na rogu stołu, przez siedem lat nie wyjdzie za mąż.Powrót po zapomnianą rzeczWedług przesądu powrót po zapomnianą rzecz przynosi pecha w drodze. Żeby go odczynić, trzeba przejrzeć się w …Przysiąść przed podróżąPrzysiadanie przed podróżą to stary zwyczaj na szczęśliwą drogę: wszyscy na chwilę siadają w milczeniu, zanim…Upadł nóż, widelec albo łyżkaWedług przesądu upadły nóż zapowiada gościa mężczyznę, a widelec lub łyżka gościa kobietę.Nóż w prezencieWedług przesądu nóż w prezencie „przecina” przyjaźń. Żeby tego uniknąć, obdarowany daje w zamian symboliczną …Pusty portfel w prezencieWedług przesądu nie daje się pustego portfela, bo zapowiada pustkę w kieszeni. Do środka zawsze wkłada się ch…Torebka na podłodzeWedług przesądu torebka postawiona na podłodze sprawia, że pieniądze „uciekają”.Klucze na stoleWedług przesądu klucze położone na stole zapowiadają kłótnię albo kłopoty finansowe.Buty na stoleWedług przesądu nowe buty położone na stole przynoszą nieszczęście, a nawet zapowiadają czyjąś śmierć.Otwarty parasol w domuWedług przesądu otwarcie parasola w domu przynosi pecha: kłótnię, chorobę albo inne nieszczęście.Zamiatanie po zmrokuWedług przesądu zamiatanie i wynoszenie śmieci po zachodzie słońca wymiata z domu szczęście i pieniądze.Liczenie pieniędzy wieczoremWedług przesądu liczenie pieniędzy po zmroku sprawia, że będzie ich coraz mniej.Lustro w nocy i w sypialniWedług przesądu nie patrzy się w lustro w nocy i nie wiesza się go naprzeciw łóżka, bo lustro „zabiera” energ…Sól na proguSól sypana na próg albo w kąty domu to dawny sposób na ochronę przed złą energią i nieproszonymi gośćmi.

Zwierzęta i ptaki

Czarny kot przebiegł drogęW Polsce czarny kot przebiegający drogę uchodzi za zwiastun pecha, zwłaszcza gdy biegnie z lewej strony na pr…Ptak wleciał do domuWedług dawnego przesądu ptak w domu to zapowiedź ważnej wiadomości. W starszej wersji zwiastował śmierć, w no…Ptak uderzył w oknoWedług przesądu ptak uderzający w szybę zapowiada wiadomość, często smutną, albo ważną zmianę w domu.KukułkaIle razy zakuka kukułka, tyle lat jeszcze przeżyjesz albo tyle lat zostało do ślubu. Gdy słyszysz ją pierwszy…Pierwszy bocian wiosnąPierwszy bocian zobaczony wiosną w locie zapowiada rok w ruchu i podróżach, a stojący rok spokojny, ale „w mi…Sroka skrzeczySroka skrzecząca pod oknem według przesądu zapowiada gości albo plotki.Pająk w domuPająk w domu według przesądu przynosi pieniądze i szczęście, dlatego nie należy go zabijać. Pająk rano oznacz…BiedronkaBiedronka, która na Ciebie usiądzie, przynosi szczęście. Liczba kropek ma oznaczać liczbę szczęśliwych miesię…Motyl w domuMotyl w domu według przesądu przynosi dobrą wiadomość albo odwiedziny. Biały motyl to szczęście, ciemny ostrz…Sowa pohukujeW polskiej tradycji pohukiwanie sowy w pobliżu domu uważano za zły znak, a nawet zapowiedź śmierci.Kruk i wronaKrakanie kruka albo wrony nad domem według przesądu zapowiada złą wiadomość. Stąd powiedzenie „nie kracz”.Pies wyje w nocyWedług przesądu pies wyjący w nocy, zwłaszcza z głową opuszczoną, zapowiada nieszczęście. Z głową uniesioną z…Kot myje sięKot myjący pyszczek łapką według przesądu zapowiada gości. Kot śpiący zwinięty w kłębek zwiastuje mróz.Jaskółka i gniazdo jaskółekGniazdo jaskółek pod dachem to w Polsce znak szczęścia i zgody w domu. Jaskółki nisko latające zapowiadają de…Ptasia kupa na głowiePtasia kupa na głowie, ubraniu albo samochodzie według przesądu przynosi szczęście i pieniądze.

Szczęście i pech

Pukanie w niemalowane drewnoPukanie w niemalowane drewno ma „odpukać” pecha, gdy powiemy coś zbyt optymistycznie albo wspomnimy o nieszcz…Splunąć przez lewe ramięSplunięcie trzy razy przez lewe ramię to dawny sposób na odpędzenie pecha i złego ducha, który według wierzeń…Trzymanie kciukówTrzymanie kciuków to gest życzenia komuś powodzenia. Zaciśnięty w dłoni kciuk miał „trzymać” szczęście i chro…Kominiarz i guzikSpotkanie kominiarza przynosi szczęście, ale trzeba złapać się za guzik i trzymać go, aż zobaczy się kogoś w …Łapanie się za guzikZa guzik łapie się na widok kominiarza (dla szczęścia) i czarnego kota (dla ochrony przed pechem).Podkowa nad drzwiamiPodkowę wiesza się nad drzwiami ramionami do góry, żeby „zbierała” szczęście. Ramionami w dół szczęście się z…Czterolistna koniczynaCzterolistna koniczyna przynosi szczęście, bo trafia się rzadko: mniej więcej jedna na pięć tysięcy.Grosik w portfeluGrosik albo moneta zawsze trzymana w portfelu sprawia, że pieniądze „nie uciekają” i portfel nigdy nie będzie…Łuska karpia w portfeluŁuska karpia z wigilijnej kolacji włożona do portfela ma zapewnić pieniądze przez cały następny rok.Czerwona wstążka na wózkuCzerwona wstążka na wózku albo łóżeczku ma chronić dziecko przed urokiem, czyli złym spojrzeniem i zazdrością.Piątek trzynastegoPiątek trzynastego łączy dwa pechowe symbole: liczbę 13 i piątek. W Polsce i wielu krajach uchodzi za dzień p…Pechowa liczba 13Trzynastka uchodzi za pechową, bo „psuje” pełną dwunastkę: 12 miesięcy, 12 apostołów, 12 godzin. Trzynasty by…Przejście pod drabinąPrzejście pod opartą drabiną przynosi według przesądu pecha. Najpraktyczniejszy powód: coś może spaść na głow…Spadająca gwiazdaTak: według przesądu życzenie pomyślane przy spadającej gwieździe spełni się, jeśli nikomu go nie zdradzisz.Lustrzane godzinyLustrzane godziny, takie jak 11:11, 12:12 albo 22:22, uchodzą za znak, że ktoś o Tobie myśli, albo za moment …TęczaTęcza to znak nadziei i przymierza. Według przesądu na jej końcu leży skarb, a podwójna tęcza zapowiada wielk…

Miłość i ślub

Deszcz w dniu ślubuDeszcz w dniu ślubu według polskiego przesądu przynosi szczęście i dostatek: „deszcz pada na pieniądze”.Ślub w miesiącu z literą RWedług przesądu najszczęśliwsze są śluby w miesiącach, które mają w nazwie literę „r”: marzec, czerwiec, sier…Bukiet panny młodejPanna, która złapie bukiet rzucony przez pannę młodą, jako następna stanie na ślubnym kobiercu.Pan młody nie może zobaczyć sukniWedług przesądu pan młody nie może zobaczyć panny młodej w sukni przed ceremonią, bo przynosi to pecha małżeń…Upadła obrączkaUpadła obrączka, zwłaszcza w trakcie ślubu, według przesądu zapowiada trudności w małżeństwie, ale tradycja z…Jajko z dwoma żółtkamiJajko z dwoma żółtkami według przesądu zapowiada ślub, ciążę albo bliźnięta w rodzinie.

Dzieci i ciąża

Przesądy o ciążyNajpopularniejsze przesądy ciążowe mówią, że nie kupuje się wyprawki przed porodem, nie strzyże włosów i nie …

Święta

Przesądy wigilijneNajważniejsze przesądy wigilijne: jaka Wigilia, taki cały rok; pierwszy gość powinien być mężczyzną; trzeba s…Przesądy noworoczneWedług przesądu „jak w Nowy Rok, tak przez cały rok”: tego dnia nie pożycza się pieniędzy, nie sprząta i nie …Przesądy na Dziady i ZaduszkiW noc Dziadów dusze przodków wracają do domów. Zostawia się dla nich jedzenie, uchylone drzwi i nie wylewa wo…

Natura i pogoda

Przesądy o pełni KsiężycaWedług przesądów pełnia wzmaga emocje, utrudnia sen i sprzyja zakończeniom. Nie zaczyna się wtedy ważnych spr…Przesądy o burzyWedług przesądów podczas burzy nie gwiżdże się, nie stoi w otwartym oknie i nie zostawia otwartych drzwi, a g…

Skąd się biorą przesądy?

Polskie przesądy to mieszanka dawnych wierzeń słowiańskich, tradycji chrześcijańskiej i zwykłej życiowej mądrości. Wiele z nich miało praktyczny sens: nie przechodzi się pod drabiną, bo coś może spaść, a torebka na podłodze łatwiej się brudzi i ginie. Inne tłumaczyły zjawiska, których dawniej nie rozumiano, jak szum w uszach albo wycie psa w nocy.

Lewa strona ciała i świata kojarzyła się ze złem, prawa z dobrem, dlatego tak wiele przesądów rozróżnia lewe i prawe ucho, rękę czy nogę. Znaczenia różnią się też między regionami: tam, gdzie warianty są różne, podajemy oba.

Najczęstsze pytania

Skąd biorą się przesądy?

Większość polskich przesądów to pozostałość dawnych wierzeń słowiańskich, chrześcijańskich i praktycznych zasad życia na wsi. Wiele z nich miało chronić przed realnym niebezpieczeństwem albo tłumaczyć zjawiska, których nie rozumiano.

Czy przesądy się sprawdzają?

Nie ma na to dowodów. Przesądy to część kultury i dobra zabawa, a niektóre pomagają poczuć się pewniej. Ważne decyzje warto opierać na faktach.